YÜKSEK L SANS TEZ ÖZÜ TANZ IMAT DÖNEM NDE (1839-1876) KADIN YAŞAMINDAK MODERNLEŞME Figen AYDINGÖR Tarih Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Ağustos, 2006 Danışman: Prof. Dr. Cahit Yalçın B L M Tanzimat Dönemi ile birlikte başlayan modernleşme hareketiyle Türk Kadını gerek toplumsal gerekse siyasal ve düşünsel alanda ciddi atılımlar yapmıştır. Tarihsel akış içerisinde Orta Asya'da özgür olarak yaşayan Türk Kadını slamiyet’in Türk Devletlerinin yaşantısına girmesiyle sınırlı haklar ile ikinci plana itilmiştir. Osmanlı Devleti'nin kuruluş yıllarındaki kadının erkeği ile birlikteliği, zamanla koyu bir slam etkisiyle sona ermiştir. Kadın her alanda haklarını yitirmiş, erkek egemen bir toplumda ev içinde yaşamaya başlamıştır. Eğitim olanaklarından yoksun, sokağa çıkmasından giydiği kıyafetin rengine kadar kurallara uymak zorunda kalmıştır. Tanzimat Dönemi ise, Osmanlı Kadınlarının uyanma aracı olmuştur. Eğitim alanında yapılan yeniliklerle hayatın içine giren kadın, toplum hayatının düzenlenmesinde kültürlü anne ve eş olarak yer almıştır. Miras hukuku alanında yapılan düzenlemelerle de mirastan eşit hak alabilme hakkını elde etmişlerdir. Ayrıca çıkarılan kanunlarla evliliklerde yaşanılan zorluklar aile izni, vergi, lüks harcamaların önüne geçilmeye çalışılmıştır. Günlük yaşamlarına fazla karışılmayan Tanzimat Kadını rahatlamış, Avrupa modasını yakından takip etmiş, modern Türk Kadını olma yolunda önemli adımlar atılmıştır. Edebiyat alanında ise birçok ünlü edebiyatçı kadın toplumsal konumunu, haklar elde etmesini eserlerinde işlerken Fatma Aliye Hanım, Şair Nigar Hanım vb. isimler Türk Edebiyatımıza kazandırılmıştır. Tanzimat Dönemindeki bütün bu gelişmeler Türk Kadınına yepyeni bir çehre kazandırmıştır. Batıda da Fransa, ngiltere, Amerika üçgeni kadınların haklarını elde etmek için mücadele alanı olmuştur. Tanzimat Döneminde kadınların yaşamlarını değiştirecek bu küçük yenilikler büyük değişimlerin başlangıcını oluşturmuş, günümüz modern Türk Kadınının dönüm noktasını oluşturmuştur.

ABSTRACT Turkish women with the movement of contemporize during the Period of the Ottoman Reformation Changed their conservative style in political, social and ideational conditions. Turkish women, which were free in the history of the Middle Asia, became the second one in social life with Islam. Women and men were together in the establishment of the Ottoman Empire but these conditions were changed with Islam and women lost their many rights, and began to live between their houses borders under the punishment of the men. They had to follow the rules from the colour of the dress to going out, without education. The Ottoman Reformation caused their developments with the renovations in the education conditions, froth of all women began to work, and became more educated mothers and wives in social life. Arrangements with law of heritage, they had same rights with men; difficulties, family permission, taxes and luxury payments were all controlled by these arrangements women of the ottoman Renovation were relived and followed European Fashion and had big steps in the way of being modern Turkish women. In Literature many famous authors mentioned these developments in their books and we gained Fatma Aliye Poet Nigar ... etc. Turkish women gained many qualities by all these developments in the Period of the Ottoman Renovation. In the western world France, UK and USA is becomes a triangle for women’s fight for their rights. These little renovations caused big ones, and Today’s Turkish Women and so became a critical point for them.

Ad Soyad : * E-mail : Mesaj : * İfade Ekle:

Not : İsim ve mesaj alanlarının doldurulması zorunludur.